Mowa nienawiści. Nie dziękuję. Nie, nie zgadzam się!

"Prawo do wyrażania opinii jest prawem powszechnym. Nie może być jednak ono nieograniczone, bowiem tolerancja i poszanowanie godności wszystkich jest podstawą demokratycznego społeczeństwa. Dlatego w pewnych okolicznościach uzasadnione może być ograniczenie ekspresji promującej nienawiść i agresję" przypomniał Sekretarz Generalny Rady Europy Thorbjørn Jagland w swoim wystąpieniu podczas konferencji "Mowa nienawiści w debacie publicznej– gdzie spoczywa odpowiedzialność?", która odbyła się we wrześniu 2013 r. w Warszawie.

W Polsce trwa kampania informacyjno-społeczna dotycząca mowy nienawiści w Internecie i w rzeczywistości poza siecią, połączona z publiczną debatą oraz działaniami projektowymi przeciwdziałającymi temu zjawisku.

"Brzydzę się pedziów, są wynaturzeniem człowieczeństwa, powinni się leczyć" – co piąty Polak uważa taką wypowiedź w przestrzeni publicznej za dopuszczalną. Prawie dwie trzecie polskiej młodzieży zetknęło się w Internecie z przykładami antysemickiej mowy nienawiści. Jeden na trzech dorosłych i aż 70% młodych Polaków deklaruje, że czytało online rasistowskie wypowiedzi. Jednak nie tylko w Internecie wrze. Okazuje się, że mniej więcej tyle samo młodych Polaków słyszało mowę nienawiści skierowaną przeciw Romom z ust swoich znajomych, podczas codziennych rozmów i spotkań towarzyskich.

- Zaskakująco wielu ludzi dopuszcza używanie mowy nienawiści – szczególnie wobec Żydów, Romów i osób nieheteroseksualnych – i nie widzi w niej nic obraźliwego. Jednak same mniejszości nie pozostawiają wątpliwości – dla nich te wypowiedzi są obraźliwe, więc powinny być zakazane – wyjaśnia Michał Bilewicz z Centrum Badań nad Uprzedzeniami UW, jeden z autorów raportu z badań sondażowych na temat mowy nienawiści przeprowadzonych w I kwartale 2014 r. na zlecenie Fundacji Batorego przez Centrum Badania Opinii Społecznej i ekspertów z Centrum Badań nad Uprzedzeniami UW.

- W przypadku mowy nienawiści mamy tak naprawdę do czynienia z dwoma problemami: z jednej strony z samą mową nienawiści, a z drugiej z zawstydzającą biernością tych wszystkich, którzy się jej przyglądają – powiedziała Joanna Kluzik – Rostkowska, Minister Edukacji Narodowej, podczas konferencji „Mowa nienawiści w Polsce 2014: problem prawny, społeczny, zjawisko medialne?”, zorganizowanej przez Fundację Batorego w czerwcu 2014 w Warszawie w ramach programu Obywatele dla Demokracji finansowanego z Funduszy EOG.



Autor: